PHP (Hypertext Preprocessor) — veb‑dasturlash uchun keng tarqalgan, ochiq manbali server‑tomon skript tili. Quyida PHP haqida asosiy ma’lumotlar keltirilgan.
1. Tarixi va evolyutsiyasi- 1994 yilda Rasmus Lerdorf tomonidan “Personal Home Page Tools” nomi bilan yaratilgan.
- Keyinchalik PHP/FI (Form Interpreter) ga aylandi va 1997 yildan boshlab PHP: Hypertext Preprocessor nomi ostida rivojlanmoqda.
- Hozirgi asosiy tarmoqlar: PHP 7.x (tezlik va xotira optimizatsiyasi), PHP 8.x (JIT, yangi sintaksis xususiyatlari).
- Server‑tomon ishlov berish: PHP kodlari serverda bajarilib, natija HTML yoki JSON shaklida brauzerga jo‘natiladi.
- Dinamik veb‑sahifalar yaratish imkoniyati.
- Ochiq manba (MIT/GPL lisensiyasi).
- Platformaga bog‘liq emas: Windows, Linux, macOS va boshqalarda ishlaydi.
- Keng kutubxonalar va kengaytmalar to‘plami (MySQL, PostgreSQL, Redis, MongoDB, GD, cURL…).
- Web‑server: Apache (mod_php), Nginx (PHP‑FPM) yoki IIS.
- PHP interpretatori: rasmiy saytdan (https://www.php.net/downloads).
- php.ini konfiguratsiya faylida zarur sozlamalarni (error_reporting, memory_limit, upload_max_filesize…) o‘rnatish.