Alisher Navoiy hayoti va faoliyati
Alisher Navoiy 1441-yil 9-fevralda Hirot shahrida tug‘ilgan. Uning to‘liq ismi — Nizomiddin Mir Alisher. U yoshligidan ilm-fanga, adabiyotga qiziqqan va davlat boshqaruvida ham faol ishtirok etgan. Navoiy Samarqand, Buxoro va Hirotda tahsil olgan, o‘sha davrning yetakchi olimlari va shoirlari bilan tanishgan.
Alisher Navoiyning ijodi
Navoiy ijodining asosiy yo‘nalishi she’riyatdir. Uning asarlari turkiy (chig‘atoy) tilida yozilgan bo‘lib, u bu tilni adabiy til sifatida rivojlantirishga katta hissa qo‘shgan. Uning eng mashhur asari — “Xamsa” (beshlik) dostonlari majmuasidir. “Xamsa” quyidagi besh dostonni o‘z ichiga oladi:
Hayrat ul-abror
Farhod va Shirin
Layli va Majnun
Sab’ai Sayyor (Yetti Sayyora)
Saddi Iskandariy
Alisher Navoiy asarlarida insoniy qadriyatlar, adolat, muhabbat va ma’rifat masalalari o‘z aksini topgan.
Alisher Navoiyning o‘zbek adabiyotidagi o‘rni
Alisher Navoiy o‘zbek tilining adabiy tilda rivojlanishida peshqadam hisoblanadi. U turkiy tilni nafaqat she’riyatda, balki nasr va nazmda ham yuqori darajaga ko‘tardi. Navoiy ijodi o‘zbek xalqining madaniy va ma’naviy hayotiga katta ta’sir ko‘rsatgan va hozirgi kun adabiyotining asosini yaratgan.
Alisher Navoiyning madaniy merosi va ahamiyati
Navoiy nafaqat shoir, balki mutafakkir va davlat arbobi sifatida ham mashhur bo‘lib, uning asarlari dunyoning turli tillariga tarjima qilingan. Uning ijodi O‘zbekiston Respublikasi va butun Markaziy Osiyo uchun muhim madaniy meros sanaladi. Har yili Navoiy nomidagi festivallar, ilmiy anjumanlar va adabiy tadbirlar o‘tkaziladi